• Print

    Jean-Pol Piron, oprichter van Aquamass

    Jean-Pol Piron verlaat de school wanneer hij vijftien is en werkt achtereenvolgens als diskjockey, assistent-fotograaf, schroothandelaar, restauranthouder… In 1978 maakt hij tijdens een reis in de VS voor het eerst kennis met jacuzzi’s. Hij koopt er acht en brengt ze per container over naar België waar dit nieuwe concept nog onbekend is. Terug in eigen land staat Piron aan de wieg van Aquamass, dat opgericht werd met minder dan 4.000 euro. Het begin van een echte passie. Vandaag de dag is de badkamer een gezellige plek om je te ontspannen. Met 30 medewerkers en een jaarlijkse omzet van ongeveer vijf miljoen euro staat Aquamass aan de balneotherapietop in België.

    Vrolijke autodidact

    “Zoals elk avontuur is de oprichting van Aquamass de vrucht van het toeval. Maar bestaat toeval wel? Ik behoor tot de mensen die je de “vrolijke autodidacten” zou kunnen noemen. Typisch voor autodidacten is dat ze afgaan op hun feeling, intuïtie en geen al te vastomlijnde plannen hebben. Het nadeel is dan weer dat je continu een gebrek aan opleiding moet compenseren.

    Mijn ouders waren absoluut geen ondernemers. Toen ik vijftien was, besloot ik op eigen benen te staan. Ik krijg er nog koude rillingen van als ik daaraan terugdenk, maar indertijd kon je veel vroeger in het actieve leven stappen. En je had flink wat geluk nodig. Daar mag ik niet over klagen. Je moest supervoorzichtig zijn en met beide voeten op de grond staan. Maar angst voor morgen, voor werkloosheid was er niet. Ik heb nooit stilgestaan bij werkloosheid, dat kwam gewoon niet in me op!

    Vier jaar lang deed ik een beetje van alles: ik begon ‘s nachts als diskjockey in het zomerseizoen aan de Belgische kust. Later was ik taxichauffeur en zelfs schroothandelaar. We kochten oude spoorwegwagons, haalden ze ’s avonds uit elkaar en sorteerden het staal, koper, glas, de fluwelen zetels… In de winter was dat zwaar werk, maar het bracht goed op. Op een bepaald moment cumuleerde ik twee jobs als assistent-fotograaf overdag en schroothandelaar ‘s nachts. Fotografie was mijn passie. Ik investeerde al wat ik verdiende in materiaal: lenzen, toestellen,… Ik had een juweeltje van een donkere kamer. In die tijd kwam de film “Blow Up” uit en allemaal had we wel zo’n beetje het idee dat we erin meespeelden. Ik klaarde nog andere klusjes, al wat ik op mijn weg vond en waartoe ik in staat was. Om te proberen en te leren. Met een haast boulimische gedrevenheid, vol levenslust stortte ik mij op al deze jobs. Ik wilde voor mezelf zorgen en onafhankelijk zijn zoals elke jongere op die leeftijd.

    Restauranthouder

    Begin de jaren ’70 zei ik mijn carrière als beroepsfotograaf vaarwel en wilde ik niet langer ‘s nachts werken. Toevallig ontmoette ik iemand waarmee ik in de Brusselse Defacqzstraat het restaurant “La Tomate” opende, een eetcafé in Parijse stijl. Ik kocht materiaal in Parijs met mijn spaarcenten en al gauw liep alles gesmeerd waardoor ik nog meer werkte dan met mijn twee of drie jobs van voordien (lacht). We stopten rond één uur ’s morgens en daarna, omdat we Jan en alleman kenden, gingen we uit. Ons leven was intens en de bistro bracht goed op. Ik opende een tweede restaurant dat ook prima draaide. In ’78 verkocht ik mijn twee restaurants, zeven jaar nadat ze hun deuren openden, omdat het teveel werd en ik een geregelder gezinsleven wilde. Twaalf jaar al werkte ik als een bezetene.

    California, spa's en de terugkeer naar Europa

    Omdat ik geen idee had wat te doen besliste ik een sabbatjaar te nemen en naar de VS te reizen, een heel nieuw concept in die tijd. Van rusten kwam niet veel in huis (lacht)! Ik was nog nooit in Amerika geweest. Mijn ouders kwamen uit een vrij bescheiden milieu en we reisden maar weinig. We gingen met de tent of de caravan naar Frankrijk. Ik “deed” bijna de hele VS, vertrok vanuit New York en doorkruiste het land met de Greyhound-bus.

    In Californië ontdekte ik de “spa’s” of ”jacuzzi’s”, naar de naam van hun uitvinder. Ik probeerde ze uit en was meteen verkocht. Dit sociale fenomeen kon ook in Europa aanslaan en ik besloot het concept in te voeren als ontspannend gezinsproduct. Meteen al dacht ik een prachtig gat in de markt ontdekt te hebben waarmee ik snel fortuin zou maken (lacht). Ik kocht acht jacuzzi’s en verzond ze per container naar België. Toen alles in Antwerpen aankwam en de container openging, kreeg ik zo mijn twijfels bij het zien van al die roze, gele badkuipen en opzichtige mozaïek… zonder de Californische zon leek alles wel heel kitscherig! Bovendien voldeed niets aan de veiligheidsnormen. Mijn “American dream” leek plots aan diggelen te vallen!

    Ik raakte mijn eerste Amerikaanse jacuzzi’s kwijt, maar ergens in onze stock moet er nog wel een roze of gele staan. Vraag me niet waarom ik zei ‘o.k., niet erg, we gaan zelf jacuzzi’s produceren!’ Geen idee. Vraag me ook niet hoe dat gelukt is. Je moet er alle dagen aan werken.Aquamass

    In Europa bracht ik als tweede balneobaden op de markt. Behalve een Deens bedrijf waarop ik later stuitte, was er nog niemand op deze markt. Denk maar even hoe een badkamer er 25 jaar geleden uitzag: een duffe ruimte, nauwelijks meer opgesmukt dan een berging, die louter functioneel moest dienen om je te wassen. Badkamers waren schaamhokjes waarin je niet eindeloos bleef hangen. Ik begon onderdelen te verzamelen, inlichtingen in te winnen, advies te vragen, huurde een garage in de Brusselse Sint-Bernardstraat om er een werkplaats onder te brengen en ging van start. Al gauw kreeg ik versterking van een bevriend ingenieur. Ons eerste testlab was de badkamer van het appartement dat we als kantoor gebruikten…

    Ik deed nog niet aan marketing of public relations, maar trok wel meteen naar beurzen om mijn producten aan zoveel mogelijk mensen voor te stellen. Hele dagen hoorden we niks anders dan ‘waarvoor dient het?’ en legden we uit dat onze producten dienden om je te ontspannen, je goed in je vel te voelen. In het begin stonden de mensen er behoorlijk sceptisch tegenover.

    Al snel nam ik een fabrikant in de arm en ging ik langs bij sanitairhandelaars. Op een mooie dag stapte ik zo in Brussel bij Facq binnen. Indertijd was mevrouw Danze een pionierster in de volle betekenis van het woord, want vrouwelijke bedrijfsleiders waren nog maar dun gezaaid in de jaren ‘70. Ze geloofde in mijn product, stelde het tentoon op de Brusselse beurs ‘Maison Idéale’ en we gingen samenwerken. Om je een idee te geven van de omvang van onze activiteiten: dat eerste jaar verkocht ik acht baden en massagesystemen, waarvan zeven aan vrienden (lacht).

    De eerste problemen

    Drie of vier jaar na de start waren de moeilijkheden niet van de lucht: ik slaagde er niet in om sommige betalingen te doen zoals de terugstorting van de BTW. Als je met twee bent en niet veel nodig hebt, kun je nog iets extra’s doen om de eindjes aan elkaar te knopen, maar als je groeit, meer personeel hebt en een moeilijkere periode meemaakt, dan kan een gebrek aan liquiditeiten je de das omdoen.

    Vandaag de dag brengen we jaarlijks zo’n 1.500 systemen aan de man. Ik verkoop ook systemen die andere ondernemingen monteren. In Italië bijvoorbeeld verkoop ik mijn Aquamass-producten aan het bedrijf Cesana dat ze monteert op badkuipen en verkoopt onder zijn naam, met de vermelding “by Aquamass”. We stellen meer dan 30 mensen te werk. 70% van onze omzet realiseren we in België waar we goed zijn voor ongeveer 50% van het totale volume Belgische massagebaden. Door de export op te drijven, voornamelijk met nieuwe designproducten, willen we onze groei verzekeren. We zijn goed vertegenwoordigd in Europa, maar ook in Rusland, Israël, Libanon en de Emiraten. Onze doelstelling bestaat erin hetzelfde uitvoervolume als in België te bereiken. Het Brusselse gewest helpt ons erg goed met de export, dat wil ik nog onderstrepen.

    Mettertijd werd de badkamer een plaats van plezier en ontspanning om tot rust te komen. Meer nog: in de badkamer kun je nadenken en mediteren om het almaar drukkere leven te compenseren. We bleven onze positionering van welzijn en plezier altijd trouw. Mijn nieuwe designgamma staat voor wellness. En dan bedoel ik ook wellness voor onze ogen. Grote namen zoals beeldhouwer Guillaume Bardet en de designers Matali Crasset, Stéphane Plassier (die voor Swatch werkte) en Xavier Lust werkten mee aan dit designgamma. De ovale vormen hebben iets moederlijks. Een manier om te zeggen ‘kom, je bent hier thuis’. De kleuren zijn warm: taupe, zandkleur, ebbenhout… We willen de mensen aan het dromen krijgen in hun badkamer!

    Aquamass: een multinational ?

    Het merk Aquamass heeft een uitstekend imago in België en het buitenland. Elke Duitser en Italiaan kent Aquamass. De mensen denken dat het om een multinational gaat. Ik moet zeggen dat we het hoofd bieden aan groepen die 100 keer, 1000 keer machtiger zijn dan wij. Dat lukt omdat ik een van de laatste specialisten ben: ik maak alleen massagebaden, douchecabines, hammams en wellness-materiaal. Allrounders die lavabo’s, wc’s, bidets en kranen maken, hebben allemaal een gamma massageproducten. Ze dreven sommige specialisten naar het faillissement door de prijzen te kelderen. Of ze kochten de specialisten op. Wij hielden vast aan kwaliteit en bleven ons motto “kwaliteit, veiligheid en hygiëne” trouw. Dat is ons leidmotief. We rusten niet op onze lauweren, maar creëren tendensen, nieuwe producten.

    Toch moet je steeds beter opletten, vlugger reageren, want alles gaat sneller. De levensduur van producten wordt almaar korter. Vervelend, want een product creëren kost veel geld. Dat we supergespecialiseerd zijn, is onze kracht, denk ik. En ook dat we een echte passie hebben die ons drijft en stimuleert om zo professioneel mogelijk te werken, om niets aan het toeval over te laten, om oog te hebben voor detail. Omdat onze producten erg technisch zijn, zorgen we ook voor de opleiding van onze verdelers. Je moet hen de verschillen uitleggen tussen de diverse balneosystemen, het belang van vermogen, waarom er desinfectiesystemen bestaan… En als ze geen tijd hebben om zich met een klant bezig te houden in de toonzaal, dan ontvangen we hem hier zodat hij de systemen zelf kan proberen.

    Ondernemen in België: een huzarenstuk

    Voor het overige moet je alle dagen ten strijde trekken, een andere uitleg bestaat er niet. Ondernemen is niet makkelijk in België. Je hebt een flinke dosis onbezonnenheid en durf nodig. Ik zal nooit aan politiek doen, weet je. Toch mag het volgende wel eens worden gezegd. Al jarenlang hoor ik dat de vrije beroepen en zelfstandigen de rijkdom in dit land genereren. En al jarenlang worden we lastiggevallen. De papiermolen neemt groteske vormen aan. Alles is tijdrovend en gecompliceerd, terwijl het met internet juist eenvoudiger zou moeten zijn. Ik denk dat jonge starters al gauw afhaken omdat ze lachwekkend veel tijd moeten besteden aan dingen die geen enkele toegevoegde waarde opleveren voor hun onderneming. Tussen de politieke speeches en de realiteit op het terrein gaapt een enorme kloof.

    De moeilijke stap van KMO naar een grotere onderneming is dramatisch in België omdat de sociale luiken en arbeidskosten je niet aanzetten om te groeien. Als ik wat kleiner was qua omzet en maar twintig mensen te werk stelde, zou ik meer verdienen. Paradoxaal dus. Hoe wil je dan dat ondernemers zeggen “ik ga nog groeien, ik ga mensen aanwerven om een nieuw productengamma te lanceren op de markt”? Dat is surrealistisch! Ik beperk me dus tot een dertigtal mensen en doe af en toe een beroep op onderaannemers. Toch help ik een regio om te leven. Moesten er 150 Aquamassers rondlopen, dan zou je dat dagelijks voelen in de winkels van de streek!

    Niet alleen groeien is problematisch. Ook de financiering van jonge ondernemingen verloopt uiterst moeizaam: om risicokapitaal te vinden in België moet je een hele strijd leveren. Banken zijn huiverig. ‘Men leent slechts aan de rijken’, zoals het Franse spreekwoord terecht zegt. Al meer dan dertig jaar ben ik bij dezelfde bank. Omdat ik altijd op tijd betaalde, is deze bank bereid te luisteren als ik geld nodig heb. Maar toch is het erg ingewikkeld. Als ik in de politiek zou stappen, creëerde ik meer risicokapitaalfondsen om jongeren te helpen hun bedrijf uit de grond te stampen, om een dynamiek op gang te brengen.

    Ik ben niet gefixeerd op geld. Mijn rijkdom is mijn vrijheid. Ik stap de deur binnen van mijn showroom, mijn atelier, mijn fabriek en ben thuis. Mijn bankier ben ik geld verschuldigd dat ik hem alle maanden teruggeef. Hij volgt me, begrijpt me. Ik heb me nog nooit willen verkopen aan een buitenlandse groep. Duitse en Amerikaanse multinationals maakten me het hof, maar ik weigerde te verkopen omdat ik voel dat het avontuur nog niet ten einde is en omdat ik echt zelfstandig wil blijven. Op een dag denk ik bij het wakker worden of scheren misschien “het is tijd om te passen”. Maar zover is het nog niet, ik moet nog zoveel dingen doen, te veel om op te noemen.

    Ik ben een man met een passie en passie stelt ons in staat om heel wat hindernissen te overstijgen. Van nature laat ik me niet tegenhouden door problemen, maar ga op zoek naar oplossingen. Als je alleen werkt in functie van wat je leerde, als je in je cultuur gevangen zit, dan slaag je er niet in om je flexibel aan te passen aan het leven.

    Ik heb nog nooit gedacht dat mijn bedrijf het voorbeeld is van een successtory. Daarvan kun je pas spreken als je 3.000 of 15.000 medewerkers hebt en een omzet van 100 miljoen euro. Zo ben ik niet. Ik wil in de eerste plaats mijn vrijheid en genieten van het leven. Voor mij zijn het passionele aspect, oog voor detail en mooi werk belangrijk. Als er al sprake is van succes, dan moet dat nog komen. Niets staat vast. Elke dag is een nieuwe start, een nieuwe uitdaging.”
       

    Naam: Jean-Pol Piron
    Geboortedatum: 31 juli 1952
    Gezinssituatie: vrijgezel, 3 kinderen
    Diploma’s: de Hogeschool van het Leven
    Geboortedatum Aquamass: 1978
    Sector: sanitair
    Omzet 2006: 4, 5 miljoen euro
    Evolutie t.o.v. 2005: +10%
    Prognose voor 2007: 5 miljoen euro
    Werknemers: 25
    Belangrijkste realisatie: bedenker van het wellnessconcept in Europa
    Toekomstuitdaging: de exportomzet opdrijven
    Hobby’s: sport, hedendaagse kunst, weekendje met vrienden en kinderen.
    Persoonlijke filosofie: kijk naar de toekomst; problemen bestaan niet, alleen oplossingen

    Vertaald uittrekstel van het boek “Déclics – Inspirez-vous de l’expérience de 15 créateurs d’entreprises belges!”, van Christine de Bray verschenen bij EdiPro in maart 2007. Info op www.declics.be